Programma 2021-2022

S15 - Seizoen 2021-2022 - Programma overzicht

don. 7 okt. 2021, prof.dr. Maroeska Rovers : "Medische innovaties kritisch bekeken".

din. 26 okt. 2021, Marcel Roth : "Noord-Korea: de verbeelde werkelijkheid".

don. 18 nov. 2021, Walda Bosma : "Leonardo da Vinci: zijn leven en werk".

din.  7 dec. 2021, dr. Herman Deleu : "Culinaire geneugten op schilderijen uit de Gouden Eeuw".

don. 11 jan. 2022, Dick Schreinders : "Poezie met een gitaar".

don.  3 feb. 2022, prof.dr. Eric Venbrux : "Kunst, religie en dood bij de Australische Tiwi Aborigines".

don. 10 mrt. 2022, drs. Marie-Thérèse ter Haar : "Verschillen en overeenkomsten tussen Europa en Rusland".

don. 31 mrt. 2022, mr. Erik-Jan Broers : "Moord en doodslag".

din. 12 apr. 2022, Dr. Toine Lamers :  "Een voettocht langs de frontlijn van W.O.1".

din. 3 mei 2022, dr. Mathieu Gielen : "Mijn passie voor de opera".

S15a- don. 7 okt. 2021: "Medische innovaties kritisch bekeken", prof.dr. Maroeska Rovers

Donderdag 7 oktober 2021: "Medische innovaties kritisch bekeken", door prof.dr. Maroeska Rovers.

medische innovaties

Investeren in technologische ontwikkelingen in de zorg kan en moet veel effectiever, zegt wetenschapper prof. dr. Maroeska Rovers. Alles wat nieuw is, is nog niet altijd beter. Dat kunnen we pas zeggen als we het nieuwe wetenschappelijk getoetst hebben op veiligheid, effectiviteit en werkzaamheid. Maar dan wel vóórdat het in "de markt wordt gezet". In de praktijk gaat het bij technologische innovaties echter anders, in ieder geval anders dan wanneer het geneesmiddelen betreft. Industrie en dokter krijgen een idee, ontwikkelen een nieuwe technologie, gaan ermee aan de slag en evalueren pas daarná.

"Veel te laat" zegt Rovers, "en daarom verdwijnen nieuwe technologieën soms weer snel". Er moet, volgens Rovers, veel eerder en in gezamenlijkheid met álle betrokkenen, artsen, de industrie, ziekenhuisdirecties, verpleegkundigen en, niet te vergeten, de patiënten zelf, kritisch naar medische innovaties worden gekeken. Zijn ze wel effectief? Zijn ze wel duurzaam? En zijn ze betaalbaar? "De chirurg opereert veel prettiger met de robot, maar die is wel drie keer duurder".

Een boeiende discussie die zeker niet alleen gaat over kosten van de zorg en de beheersing daarvan, maar ook over de medisch-ethische en zorginhoudelijke aspecten.

Prof. dr. Maroeska Rovers is hoogleraar "Evidence-Based Surgery" aan het Radboud UMC in Nijmegen.

 

S15b- din. 26 okt. 2021: "Noord-Korea: de verbeelde werkelijkheid", Marc Roth

Dinsdag 26 oktober 2021: "Noord-Korea: de verbeelde werkelijkheid", door Marc Roth.

Noord-Korea

In deze lezing neemt drs. Marc Roth je mee naar het meest gesloten land ter wereld. Met zijn reisorganisatie ‘Roth Spark Travel’ organiseert hij reizen naar Noord-Korea, waarvan je een groot gedeelte nog altijd niet bezoeken kunt. De plekken, plaatsen en dingen die je te zien krijgt maken het land trots, maar dat wil niet zeggen dat je in een oneindig durend toneelstuk terecht komt. Je mag weliswaar niet alleen de straat op en wordt altijd begeleid door twee gidsen en een chauffeur, maar zeker als je alleen of met een kleine groep bent zijn er soms echt wel mogelijkheden om ‘buiten de gebaande paden’ te gaan.

Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea en uithangbord van het land transformeert zich in de laatste jaren tot een ‘socialistische sprookjesstad’ in een bijna surrealistisch decor. Verbeelde werkelijkheid die een ideale samenleving wil tonen. Dit zie je ook op het gebied van kunst, waar socialistisch realisme de enige toegestane stroming is. Kunst moet namelijk duidelijk zijn voor iedereen en kunstenaars zijn altijd schatplichtig aan het regime. Bij een bezoek aan Noord-Korea dringt dus voortdurend de vraag op: wat is waar en wat is de werkelijkheid? En is de werkelijkheid die we daar zien wel waar? Wordt ons beeld van Noord-Korea niet gekleurd door onze ‘Westerse bril’?

In deze lezing geeft Marc een inkijkje in ‘s-‘werelds meest gesloten samenleving en ontdek je dat NoordKorea meer is dan alleen maar ‘verbeelde werkelijkheid’.

Marc Roth studeerde beleids- en organisatiewetenschappen aan de Universiteit Tilburg. Door zijn jarenlange reiservaring heeft hij een groot netwerk opgebouwd en daarmee programma’s kunnen samenstellen met diepgang. Hij is oprichter van Roth Spark Travel.
 

S15c- don. 18 nov. 2021: "Leonardo da Vinci, zijn leven en zijn werk", drs. Walda Bosman-Kok

Donderdag 18 nov. 2021: "Leonardo da Vinci, zijn leven en zijn werk", drs. Walda Bosman-Kok.

Mona Lisa

Leonardo da Vinci (1452-1519) was een "alles-kunner": architect, uitvinder, ingenieur, filosoof, natuurkundige, scheikundige, anatomist, beeldhouwer, schrijver en schilder uit de Florentijnse Republiek tijdens de Italiaanse renaissance. Hij was een genie en wordt gezien als het schoolvoorbeeld van 't renaissance-ideaal van de "homo universalis".

Als het op schilderkunst aankomt, is Leonardo een van de Grote Drie van de Italiaanse hoog-renaissance, samen met Rafaël en Michelangelo.  Wereldberoemde werken zijn o.a. de Mona Lisa, nu in het Louvre in Parijs en "Het Laatste Avondmaal", de muurschildering in de Santa Maria delle Grazie in Milaan.

De spreekster van deze avond, Walda Bosman (MA), is kunsthistorica. En oprichtster van Walda's Kunst-historische Educatie & Reizen. Zij studeerde af in 1996 aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Al 25 jaar verzorgt zij met veel succes en enthousiasme lezingen en cursussen kunstgeschiedenis aan de Volksuniversiteiten, HOVO, Posterheide, Vrije Academie, bij bibliotheken, kunstkringen en musea. Al voor haar studie kunstgeschiedenis en archeologie deed zij een toeristische opleiding. Zij begeleidde vele reizen en is ook actief als privégids voor kunstliefhebbers die de Nederlandse steden en musea bezoeken. Zij was eerder te gast bij CAM.

 

S15d- din. 7 dec. 2021: "Culinaire geneugten op schilderijen uit de Gouden Eeuw", dr. Herman Deleu

Dinsdag 7 december 2021: "Culinaire geneugten op schilderijen uit de Gouden Eeuw", dr. Herman Deleu.

culinaire geneugten

De maand december is al eeuwen de maand van de "culinaire geneugten" en dus bij uitstek de maand voor de voordracht van deze avond: "Culinaire geneugten op schilderijen uit de Gouden Eeuw" door kunst-historicus dr. Herman Deleu.

Wie at wat en wanneer? Wat was er wel en wat was er niet? De ingrediënten, de samenstelling van de dis en het "savoir vivre" rondom de Hollandse tafel in de Republiek, hebben deze avond onze aandacht. Welke verborgen Calvijnse vingerwijzigingen en verboden kun je zien -als je goed kijkt- op die fascinerende cultuurdragers uit het verleden? Een verhaal om van te smullen.

Spreker deze avond is dr. Herman Deleu. Hij begon na zijn loopbaan als chirurg bij het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ), aan een voltijdse academische studie kunstgeschiedenis aan de Nijmeegse Radboud Universiteit. In 2008 haalde hij de titel van Master of Art History.

 

S15e- din. 11 jan. 2022: "Poëzie met een gitaar", Dick Schreinders

Dinsdag 11 januari 2022:  "Poezie met een gitaar", Dick Schreinders".

Dick Schreinders

Deze avond een combinatie van muziek en poëzie, gebracht door Dick Schreinders die niet alleen zanger is maar ook kunstschilder. Hij groeide op in Spanje en kreeg daar een opleiding klassieke gitaar aan het conservatorium. Leven in Spanje is van grote invloed geweest in zijn artistieke ontwikkeling.  Hij componeert zijn eigen stukken met veel ruimte voor improvisatie. Zijn muziek doet je wanen op de Spaanse hoogvlakte te zijn. In 2017 kwam zijn derde album "De tuin van mijn leven" uit.

Schreinders wisselt zijn gitaarspel af met filosofische liedjes in het Spaans en Nederlands. Deze avond brengt hij daarnaast een aantal gedichten van de Spaanse dichter Frederico Garcia Lorca ten gehore. Een avond voor de fijnproevers.

 

S15f- don. 3 feb. 2022: "Kunst, religie en dood bij de Australische Aborigines", prof.dr. Eric Venbrux

Donderdag 3 feb. 2022: "Kunst, religie en dood bij de Australische Aborigines", prof.dr. Eric Venbrux.

Tiwi Aborigines

De beeldende kunst van de Tiwi Aborigines van Bathorst en Melville eiland in Noord Australië, vindt zijn oorsprong in dodenrituelen die een heropvoering van scheppingsverhalen met zich meebrengen. In de rituele cyclus wordt een script gevolgd dat is overgeërfd van de mythologische voorouder Purakupali, die de dood in de Tiwi samenleving introduceerde en de dodenriten voor de eerste keer uitvoerde. 

De deelnemers verbinden de conventionele rituele gebeurtenissen echter met hun eigen verhalen en persoonlijke ervaringen. Zo geldt de eis dat Tiwi zangers voor elke gelegenheid nieuwe liederen samenstellen en dat de makers van gebeeldhouwde en beschilderde grafpalen unieke werken produ-ceren. Dit heeft zijn impact op de wijze waarop de scheppingsmythen in verhalen en in de beeldende kunst gestalte krijgen.

Prof. dr. Eric Venbrux is hoogleraar Godsdienst-wetenschappen en directeur van het Centrum voor Thanatologie aan de Radboud Universiteit. Hij verricht antropologisch veldonderzoek naar doden-riten in Zwitserland, Australië en Nederland.

Over zijn werk met Australische Aborigines schreef hij het boek "A Death in the Tiwi Islands Conflict: Conflict, Ritual and Social Life in an Australian Aboriginal Community".

 

S15g- don. 10 mrt 2022: "Verschillen en overeenkomsten tussen Europa en Rusland", Marie-Thérèse ter Haar

Donderdag 10 maart. 2022: "Verschillen en overeenkomsten tussen Europa en Rusland", door Marie-Thérèse ter Haar.

Rusland

Zet een Rus en een Europeaan naast elkaar en je ziet op het eerste gezicht weinig verschillen. Uiterlijk hebben ze veel gemeen. Ook in cultuurhistorisch opzicht zijn er overeenkomsten. Maar naast overeenkomsten zijn er ook grote verschillen. Wij vinden Russen vaak lethargisch en initiatiefloos. Dat is historisch te verklaren. Eerst waren er in Rusland de Mongoolse overheersers, daarna de tsaren en tenslotte het communisme. Al deze machtsvormen hadden één ding gemeen: eigen initiatief werd de kop ingedrukt. Terwijl wij vanaf de Renaissance leerden om zelfkritisch na te denken, verantwoordelijkheid te nemen en op te komen voor jezelf (individualisme), konden de Russen weinig anders dan samen te ondergaan. Bij de Russen is berusting en collectivisme diepgeworteld in de ziel. Anderzijds zijn de Russen sterk in feestvieren, uitbundig en gastvrij. De Rus leeft vandaag en stelt niet uit tot morgen. Intussen presteren de Russen op hoog niveau in de wetenschap, cultureel, onderwijs en sport. Rusland kent veel briljante mensen.

De spreekster deze avond studeerde Russisch en Ruslandkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Al in de communistische tijd verbleef ze veelvuldig in Rusland. Ze maakte er het einde van de Koude Oorlog mee. Tegenwoordig is ze nog zo'n 5 maanden per jaar in Rusland en volgt de ontwikkelingen daar op de voet. Zij is oprichter van de Rusland & Oost-Europa Academie in Arnhem.

 

 

S15h- don. 31 mrt. 2022: "Moord en doodslag", mr. Erik-Jan Broers

Donderdag 31 maart 2022: "Moord en doodslag", mr. Erik-Jan Broers.

In deze lezing zal worden ingegaan op de vraag hoe in vroeger tijd werd opgetreden tegen moordenaars en doodslagers, hoe een strafproces verliep, welke rol de beul speelde bij het ondervragen van de verdachte en welke straffen aan laatstgenoemde konden worden opgelegd indien hij of zij schuldig werd bevonden.

Erik-Jan Broers is verbonden aan de Universiteit Tilburg waar hij diverse vakken doceert op het gebied van de geschiedenis van het recht, waaronder het vak geschiedenis van het strafrecht en strafprocesrecht. Over dit laatste onderdeel van de rechtsgeschiedenis heeft hij diverse boeken en artikelen geschreven. 

 

S15i- din. 12 apr. 2022: "Voettocht langs de frontlijn van W.O.1", Toine Lamers.

Dinsdag 12 apri, 20.00 uur precies: "Een voettocht langs de frontlijn van de Eerste Wereldoorlog" door dr. A.P.M. (Toine) Lamers, oud-docent Radboud Universiteit Nijmegen en HAN.

vim
Het Canadese oorlogsmonument bij de slagvelden rond Vimy ( Artois).

In 1962 bezocht de spreker op deze avond, Toine Lamers, voor het eerst Frankrijk. Het was geen vakantiebezoekje, in tegendeel.  Het 12e bataljon Garde Regiment Jagers, waar hij deel van uitmaakte, oefende in La Courtine. In alle plaatsen in Frankrijk waar hij doorheen kwam vielen hem de gedenktekens op, kleine en grote monumenten die zich bijna altijd op de markt bij het gemeentehuis bevinden, vaak volgeschreven met de namen van gesneuvelde Franse soldaten uit vooral "La Grande Guerre", zoals de eerste wereldoorlog hier nog genoemd wordt. Alle vakanties die Lamers erna in Frankrijk doorbracht hebben zijn interesse in deze oorlog doen toenemen. Hij heeft vele slagvelden bezocht en van half april tot half mei 2013 een wandeltocht gemaakt langs de Westelijke Frontlijn, van Nieuwpoort tot Delle aan de Zwitserse grens.

Over deze tocht gaat het deze avond. Toine Lamers zal ons meenemen op zijn tocht en aandacht besteden aan de plaatsen en gebieden waar hard is gevochten en vertellen hoe de strijd er verlopen is. Het eindresultaat was vaak nauwelijks het vermelden waard, maar het aantal gesneuvelden en gewonden niettemin weerzinwekkend. Lamers zal aandacht besteden aan veldslagen bij Ieper (Westhoek), in de Artois en Picardie, Champagne, Verdun en de Vogezen.

De spreker van deze avond, dr. A.P.M. (Toine) Lamers, is histoloog en celbioloog en oud-docent aan de Radboud Universiteit Nijmegen en de Hogeschool Arnhem Nijmegen.

 

S15j- din. 3 mei 2022: "Mijn passie voor de opera", dr. Mathieu Gielen

Dinsdag 3 mei 2022: "Mijn passie voor de opera", door dr. Mathieu Gielen.

"Getroffen door het zigeunerkoor uit "Il Trovatore" van Verdi, is mijn liefde voor de opera begonnen. Dat was vele jaren geleden, toen ik luisterde naar het operaprogramma dat elke zondagmiddag werd uitgezonden op Radio Brussel. Alhoewel ik toen nog niet wist waar het over ging, werd me dat een beetje duidelijk na het zien van een film, in Cinemascope, over het leven van Verdi met hierin fragmenten van zijn opera's. Ik was toen 16 jaar". 

Aldus Mathieu Gielen, de spreker van deze avond. Hij werd een fervent liefhebber van de opera en geleidelijk ook een kenner ervan. "De liefde voor de opera is gebleven en steeds als ik in de gelegenheid was, in welk land of welke stad dan ook, ging ik naar de opera".

In deze voordracht zal Mathieu Gielen zich beperken tot de Italiaanse opera en meer in het bijzonder tot de bekende en zeer toegankelijke opera's van Giuseppe Verdi (1813-1901) en Giacomo Puccini (1858-1924).

Met de teksten van aria's en koren, vergezeld door beeld en geluid, zal hij proberen om ook de niet-liefhebbers van de opera te laten genieten van deze kunstvorm in de muziek. Totaaltheater: dichtkunst (libretto), zang (aria's en koren), orkest, afwisselende decors en, in vele opera's, ook nog ballet.

 

Agenda

   September 2021
Ma Di Wo Do Vr Za Zo
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930